پرسشنامه وابستگی به هوش مصنوعی، مورالس‑گارسیا و همکاران (2024)
Scale for Dependence on Artificial Intelligence; DAI- ( Morales-García & at all , 2024(
وابستگی به هوش مصنوعی به معنای گرایش یا نیاز فرد به اتکای بیشازحد بر سیستمهای هوش مصنوعی برای تصمیمگیری، انجام تکالیف، یا کسب تأیید و اطمینان است. این سازه در ادامه مباحث مربوط به وابستگیهای رفتاری و اعتیادهای رفتاری مطرح میشود و بر این ایده استوار است که فناوریهای هوشمند، در کنار تسهیل فرایندها و افزایش کارایی، میتوانند احساس ناامنی، ترس از عقبماندگی، و نیاز اجباری به استفاده را ایجاد کنند. در محیط دانشگاهی، وابستگی به هوش مصنوعی میتواند با کاهش مهارتهای شناختی، افت انگیزه، اتکای بیشازحد به بازخورد سیستمها، و نگرانی درباره جایگزینی تواناییهای انسانی همراه باشد. مورالس‑گارسیا و همکاران (۲۰۲۴) این سازه را با الهام از معیارهای رفتارهای اجباری/وابستگی در DSM‑5 و در قالب پنج مؤلفه مفهومی تدوین کردند: احساس آسیبپذیری در نبود دسترسی به فناوری، نگرانی درباره اهمیت و عملکرد، نیاز به حفظ تصویر بهروز، جستجوی تأیید بیرونی، و ترس از منسوخ شدن شخصی. با این حال، تحلیل عاملی نشان داد که این پنج گویه در نهایت یک عامل واحد را میسنجند؛ یعنی مقیاس بهصورت تکبعدی عمل میکند.
این پرسشنامه توسط مورالس‑گارسیا و همکاران در سال ۲۰۲۴ طراحی و اعتباریابی شده است. نسخه اصلی آن ۵ گویه دارد و پاسخدهی به آن در قالب طیف لیکرت ۵ گزینهای از «کاملاً برای من نادرست است» تا «مرا کاملاً توصیف میکند» انجام میشود. بر اساس تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، مقیاس تکبعدی است و همه گویهها به یک عامل واحد (وابستگی به هوش مصنوعی) بار میکنند. بنابراین زیرمقیاس یا ابعاد جداگانهای برای این نسخه گزارش نشده است.