پرسشنامه بهزیستی دیجیتال (DWBQ) ۱۳ سوالی
بهزیستی دیجیتال چیست؟
بهزیستی دیجیتال به چگونگی تجربه و مدیریت فرد در محیط‌های فناوری‌محور اشاره دارد. این سازه شامل توانایی تنظیم عادات دیجیتال، حفظ عاملیت و کنترل بر استفاده از صفحه‌نمایش، و برقراری تعاملات آنلاین مثبت و محترمانه است.
این سازه از بهزیستی روان‌شناختی عمومی متمایز است؛ زیرا به‌طور خاص بر تعامل فرد با فناوری‌های دیجیتال و پیامدهای هیجانی، شناختی و اجتماعی آن تمرکز دارد.
در پیشینه پژوهشی، بهزیستی دیجیتال به‌عنوان سازه‌ای چندبعدی مفهوم‌سازی شده است که هم جنبه‌های انطباقی و هم جنبه‌های ناسازگارانه استفاده دیجیتال را در بر می‌گیرد.
این سازه تنها به معنای نبود استفاده مشکل‌آمیز از فناوری نیست؛ بلکه شامل موارد زیر است:
- تاب‌آوری هیجانی در برابر تجارب آنلاین
- احساس کنترل و عاملیت بر استفاده از فناوری
- کیفیت ارتباطات اجتماعی آنلاین
- تجربه تعاملات محترمانه و هم‌زیستی در فضای دیجیتال
بر این اساس، بهزیستی دیجیتال می‌تواند با عواملی مانند تنظیم هیجان، خودمختاری، حمایت اجتماعی آنلاین و کیفیت روابط بین‌فردی در محیط دیجیتال مرتبط باشد و بهزیستی یا آسیب‌پذیری فرد را در مواجهه با فناوری‌های دیجیتال منعکس کند.
معرفی پرسشنامه بهزیستی دیجیتال
پرسشنامه بهزیستی دیجیتال توسط پرییَنکا (۲۰۲۳) طراحی شده است. نسخه انگلیسی ۱۳ گویه‌ای آن توسط لیبراکا-دوجاک و همکاران (۲۰۲۶) در بزرگسالان جوان آمریکا و بریتانیا اعتبارسنجی شده است.
این پرسشنامه چهار مؤلفه دارد:
- تاب‌آوری هیجانی (۵ گویه)
- عاملیت (۲ گویه)
- ارتباط اجتماعی (۳ گویه)
- هم‌زیستی/تعامل محترمانه (۳ گویه)
پاسخ‌دهی بر پایه طیف ۷ درجه‌ای لیکرت انجام می‌شود و نمرات بالاتر نشان‌دهنده بهزیستی دیجیتال بیشتر است.