مقیاس بهزیستی دیجیتال ۲۰۲۶: پرسشنامه جدید
پرسشنامهٔ بهزیستی دیجیتال (Digital Well-Being Scale – DWS) توسط جوزف اپینیانینگ، فرانک کوانسا و راجر آموآکو در سال ۲۰۲۶ طراحی و اعتباریابی شده است-14-47.
این ابزار با هدف پر کردن خلأ موجود در اندازهگیری جامع بهزیستی دیجیتال در محیطهای آموزش عالی توسعه یافته است-1.
پژوهشگران برای ساخت این پرسشنامه از نظریه خودتعیینگری (Self-Determination Theory) بهره گرفتهاند-1.
نسخه نهایی این پرسشنامه شامل ۴۱ گویه است که شش مؤلفه اصلی را میسنجد-47.
گویهها بر اساس تجربیات زیسته دانشجویان در تعامل با فناوری تدوین شدهاند. هدف آن است که هم جنبههای آسیبزا و هم جنبههای سازگارانه استفاده از دیجیتال را پوشش دهند.
ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه DWS
این پرسشنامه از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است.
تحلیل عاملی تأییدی (CFA) نشان داد که مدل ششعاملی مرتبه اول برازش عالی با دادهها دارد-1.
پرسشنامه DWS از همسانی درونی رضایتبخش، روایی همگرا و روایی واگرا در تمامی ابعاد برخوردار است-1.
تحلیلهای invariance اندازهگیری نیز از invariance پیکربندی و متریک در دو جنس پشتیبانی کرد-1.
۶ مؤلفه اصلی پرسشنامه DWS
پرسشنامه بهزیستی دیجیتال دارای شش مؤلفه اصلی است-47-:
| نام مؤلفه (فارسی) | نام مؤلفه (انگلیسی) |
|---|---|
| تداخل در تکالیف | Task Interference |
| ایمنی دیجیتال و استفادهٔ مسئولانه | Digital Safety and Responsible Use |
| کنترل ادراکشده و رضایت | Perceived Control and Satisfaction |
| تعادل زندگی دیجیتال | Digital Life Balance |
| تنظیم هیجان | Emotional Regulation |
| وابستگی دیجیتال و سرخوردگی | Digital Dependence and Frustration |
۱. تداخل در تکالیف (Task Interference)
این مؤلفه به میزان اختلالی اشاره دارد که فناوریهای دیجیتال در انجام وظایف تحصیلی و روزمره ایجاد میکنند-.
۲. ایمنی دیجیتال و استفادهٔ مسئولانه (Digital Safety and Responsible Use)
این بعد به رفتارهای ایمن و مسئولانه در فضای مجازی اشاره دارد-.
۳. کنترل ادراکشده و رضایت (Perceived Control and Satisfaction)
این مؤلفه به احساس کنترل و رضایت فرد از استفادهٔ دیجیتال اشاره میکند-14.
۴. تعادل زندگی دیجیتال (Digital Life Balance)
این بعد به توانایی حفظ تعادل میان فعالیتهای برخط و برونخط اشاره دارد-14.
۵. تنظیم هیجان (Emotional Regulation)
این مؤلفه به توانایی مدیریت هیجانات در بستر دیجیتال اشاره میکند-.
۶. وابستگی دیجیتال و سرخوردگی (Digital Dependence and Frustration)
این بعد به احساس وابستگی به فناوری و سرخوردگی ناشی از آن اشاره دارد-.
کاربردهای پرسشنامه DWS در مراکز آموزشی و غیرآموزشی
این مقیاس با تغییرات بسیار جزئی در سازمانهای آموزش (مانند مدارس یا مکانهای آموزش فنیحرفهای) و سازمانهای غیرآموزشی و زندگی شخصی نیز کاربرد دارد.
پرسشنامه DWS ابزاری ارزشمند برای پژوهش، غربالگری و مداخله در جهت شناخت و ارتقای بهزیستی دیجیتال و سلامت روان دیجیتال در محیطهای آموزش عالی است-1.
یافتههای پژوهشی نشان میدهد که بهزیستی دیجیتال رفتار، هیجان، شناخت، خودتنظیمی و ابعاد مسئولانه تعامل دیجیتال را در بر میگیرد-1.