تفاوت بین Content Validity Ratio (CVR) و Content Validity Index (CVI)
در پژوهشهای کیفی و کمی، بهویژه هنگام توسعه ابزارهای اندازهگیری مانند پرسشنامهها، روایی محتوایی (Content Validity) یکی از مراحل کلیدی است. دو شاخص اصلی برای ارزیابی کمی روایی محتوایی، CVR و CVI هستند که هر کدام جنبه متفاوتی را میسنجند.

statistical analysis
۱. Content Validity Ratio (CVR)
- معرفی و منبع اصلی — این شاخص توسط C. H. Lawshe در سال ۱۹۷۵ معرفی شد. CVR برای ارزیابی ضرورت (essentiality) هر آیتم (گویه) در ابزار استفاده میشود.
- روش ارزیابی کارشناسان — کارشناسان هر آیتم را بر اساس مقیاس سهگزینهای ارزیابی میکنند:
- ضروری نیست (not necessary)
- مفید اما ضروری نیست (useful but not essential)
- ضروری است (essential)
- فرمول محاسبه —CVR=2Nne−2Nکه ne تعداد کارشناسانی است که آیتم را «ضروری» دانستهاند و N تعداد کل کارشناسان است.
- محدوده و تفسیر — مقدار CVR بین -۱ تا +۱ است. مقادیر مثبت نشاندهنده توافق بیش از ۵۰٪ کارشناسان بر ضرورت آیتم است. مقدار بحرانی CVR بر اساس جدول Lawshe و تعداد کارشناسان تعیین میشود (مثلاً برای ۱۵ کارشناس، حداقل ۰.۴۹ یا ۰.۵۱ بسته به جدول بهروزرسانیشده).
- کاربرد — اگر CVR یک آیتم کمتر از مقدار بحرانی باشد، آن آیتم معمولاً حذف یا بازنگری میشود. CVR بر ضرورت تمرکز دارد و برای تصمیمگیری درباره حفظ یا حذف آیتمها مناسب است.
۲. Content Validity Index (CVI)
- معرفی و منبع اصلی — این شاخص بیشتر توسط Polit و Beck (در مقالات ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷) توسعه و نقد شده است، هرچند ریشه آن به کارهای قبلی مانند Lynn (۱۹۸۶) برمیگردد. CVI برای ارزیابی مرتبط بودن (relevance) یا گاهی وضوح (clarity) آیتمها استفاده میشود.
- روش ارزیابی کارشناسان — کارشناسان هر آیتم را بر اساس مقیاس چهارگزینهای Likert ارزیابی میکنند:
- کاملاً نامرتبط (not relevant)
- تا حدی مرتبط (somewhat relevant) -かなり مرتبط (quite relevant)
- کاملاً مرتبط (highly relevant)
- محاسبات:
- I-CVI (Item-level CVI): نسبت تعداد کارشناسانی که امتیاز ۳ یا ۴ دادهاند به کل کارشناسان. معمولاً I-CVI ≥ ۰.۷۸ یا ۰.۷۹ قابل قبول است (برای ۳ تا ۱۰ کارشناس).
- S-CVI (Scale-level CVI): شاخص کل ابزار.
- S-CVI/Ave: میانگین I-CVI همه آیتمها (توصیهشده توسط Polit و Beck؛ معمولاً ≥ ۰.۹۰ قابل قبول).
- S-CVI/UA: نسبت آیتمهایی که همه کارشناسان به آنها امتیاز ۳ یا ۴ دادهاند (سختگیرانهتر؛ معمولاً ≥ ۰.۸۰).
- Polit و Beck پیشنهاد کردهاند که برای تنظیم توافق اتفاقی، از کاپای اصلاحشده (modified kappa) استفاده شود: K=1−PcI−CVI−Pc که Pc احتمال توافق اتفاقی است.
- کاربرد — CVI بر کیفیت مرتبط بودن آیتمها تمرکز دارد و برای ارزیابی کلی ابزار مناسبتر است. Polit و Beck تأکید دارند که S-CVI/Ave واقعبینانهتر از S-CVI/UA است، زیرا توافق کامل (universal agreement) با افزایش تعداد کارشناسان سختتر میشود.
تفاوتهای کلیدی بین CVR و CVI
| ویژگی | CVR (Lawshe, 1975) | CVI (Polit & Beck, 2006/2007) |
|---|---|---|
| تمرکز اصلی | ضرورت (essentiality) آیتم | مرتبط بودن (relevance) و گاهی وضوح آیتم |
| مقیاس ارزیابی | سهگزینهای (essential/useful/not necessary) | چهارگزینهای Likert (relevance/clarity) |
| محدوده مقدار | -۱ تا +۱ | ۰ تا ۱ |
| تصمیمگیری | حذف آیتم اگر کمتر از مقدار بحرانی (جدول Lawshe) | حفظ آیتم اگر I-CVI ≥ ۰.۷۸؛ S-CVI/Ave ≥ ۰.۹۰ |
| تنظیم برای شانس | خیر (هرچند جدول بحرانی آن را تا حدی در نظر میگیرد) | بله (با کاپای اصلاحشده توصیهشده) |
| سطح کاربرد | بیشتر برای آیتمهای فردی (حذف/حفظ) | آیتم (I-CVI) و کل ابزار (S-CVI) |
| مزایا | ساده، مستقیم برای ضرورت | جامعتر، تمرکز بر توافق واقعی نه اتفاقی |
نتیجهگیری
CVR و CVI مکمل یکدیگر هستند و اغلب همزمان استفاده میشوند. CVR برای غربال اولیه و اطمینان از ضرورت آیتمها مناسب است، در حالی که CVI (بهویژه روش Polit و Beck) برای ارزیابی دقیقتر مرتبط بودن و کیفیت کلی ابزار توصیه میشود. در پژوهشهای جدید، ترکیب هر دو همراه با بازخورد کیفی کارشناسان، روایی محتوایی قویتری فراهم میکند.
منبع:
Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575.
Polit, Denise F & Beck,Cheryl Tatano.(2006).The content validity Index : are you sure you know what ’ s being Reported ? Critique and recommendations. Res Nurs Health. 2006;29(5):489–.
خواهشمند است، نظر خودتان را در پایان نوشته در سایت https://rava20.ir مرقوم نمایید. همین نظرات و پیشنهاد های شما باعث پیشرفت سایت می گردد. با تشکر
پیشنهاد می شود مطالب زیر را هم در سایت روا 20 مطالعه نمایید:
پرسشنامه ویژگی های معلم اثربخش درآموزش مجازی
پرسشنامه نگرش به باروری و فرزندآوری (ATFC)
پرسشنامه مهارتهای (تواناییهای) شناختی ( نجاتی ،1392)
پرسشنامه آسیب به خود، SHI ( سانسون و همکاران ، 1998 )
چه تفاوتی بین تحلیل مضمون آتراید استرلینگ و سایر روشهای تحلیل دادههای کیفی وجود دارد؟
آدرسهای مرتبط:
- آدرس وب سایت: https://rava20.ir
- آدرس کانال تلگرام: https://t.me/RAVA2020
- آدرس کانال آموزشی آپارات: https://www.aparat.com/amoozeh20
- آدرس وبلاگ: http://abazizi.parsiblog.com/


