بایگانی روزانه: 2026-11-06

پرسشنامه بی حوصلگی تحصیلی شارپ و همکاران (2021) (BSI) (10 سوالی)

پرسشنامه کیفیت تصمیم گیری ( اکبری، 1395)

پرسشنامه کیفیت تصمیم گیری ( اکبری، 1395)


پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری (۱۳۹۵)
 یک ابزار محقق‌ساخته است که با ۱۶ گویه و سه مؤلفه دقت، سرعت و سهولت، کیفیت تصمیم‌گیری را در بافت‌های سازمانی و پژوهشی می‌سنجد. این پرسشنامه بر پایه طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای طراحی شده و هر گویه ارزشی بین ۱ تا ۵ دارد.

در واقع، این ابزار به جای سنجش کلی شخصیت یا سبک تصمیم‌گیری، بر کیفیت خودِ فرایند و نتیجه تصمیم تمرکز می‌کند. از این‌رو، برای پژوهشگرانی که می‌خواهند تصمیم‌گیری مدیران یا کارکنان را دقیق‌تر بررسی کنند، گزینه‌ای کاربردی است.


تصمیم‌گیری و کیفیت تصمیم‌گیری به چه معناست؟

تصمیم‌گیری، انتخاب یک راه‌حل از میان راه‌حل‌های ممکن است. تصمیم‌گیرنده باید گزینه‌های ممکن را پیدا کند، نتایج هر یک را بسنجد و در نهایت بهترین را برگزیند. اگر این انتخاب به‌نحو مطلوبی انجام شود، تصمیم‌ها مؤثر و مفید خواهند بود.

سایمون تصمیم‌گیری را «وجه اصل مدیریت» می‌داند و نظریه خود را با عنوان «مدیر به‌عنوان تصمیم‌گیرنده» ارائه کرده است. در این نگاه، تمام وظایف مدیریت در قالب نوعی تصمیم برای حل مسئله از قوه به فعل درمی‌آید (آخش و کرمی، ۱۴۰۳، ص ۳۹).

از سوی دیگر، کیفیت تصمیم‌گیری به «میزان موفقیت یک تصمیم در دستیابی به اهداف مورد نظر با حداکثر اثربخشی، دقت و سرعت، و حداقل سوگیری و هزینه، در شرایط محدودیت اطلاعات و زمان» تعریف می‌شود (داین و شارفمن، ۱۹۹۶، ص ۳۹۸). بنابراین، کیفیت تصمیم تنها به نتیجه نهایی مربوط نیست؛ به فرایند، زمان‌بندی و هزینه‌های آن نیز وابسته است.


ابعاد سه‌گانه پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری

این پرسشنامه سه مؤلفه اصلی را پوشش می‌دهد. هر مؤلفه زاویه‌ای متفاوت از کیفیت تصمیم را روشن می‌کند.

  • دقت تصمیم‌گیری: تصمیم تا چه اندازه بر اطلاعات معتبر، جزئیات مرتبط و واقعیت‌های موجود استوار است؟
  • سرعت تصمیم‌گیری: تصمیم در چه زمانی گرفته شده است؟ آیا فرصت‌ها از دست نرفته‌اند؟
  • سهولت تصمیم‌گیری: فرایند تصمیم تا چه اندازه روان، قابل اجرا و بدون پیچیدگی غیرضروری بوده است؟

نکته مهم این است که این سه مؤلفه در کنار هم تصویری چندلایه از کیفیت تصمیم ارائه می‌دهند. یک تصمیم ممکن است دقیق باشد، اما دیر گرفته شود؛ یا سریع باشد، اما از دقت کافی برخوردار نباشد. پرسشنامه اکبری همین تعادل را نشانه می‌گیرد.


ساختار گویه‌ها و شیوه نمره‌گذاری

پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری دارای ۱۶ گویه است. پاسخ‌دهندگان هر گویه را در یک مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» علامت می‌زنند. هر ماده ارزشی بین ۱ تا ۵ دارد.

نمونه‌ای از گویه‌های این پرسشنامه چنین است:
«من بر این باورم که تصمیم‌گیری مدیران این سازمان بسیار دقیق می‌باشد.»


این پرسشنامه برای چه کسانی مناسب است؟

  • پژوهشگران مدیریت و رفتار سازمانی که کیفیت تصمیم‌گیری مدیران را می‌سنجند.
  • دانشجویان تحصیلات تکمیلی در پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی مرتبط با تصمیم‌گیری.
  • مشاوران سازمانی برای شناسایی شکاف‌های تصمیم‌گیری در تیم‌ها.
  • مدرسان دوره‌های مدیریتی به‌عنوان ابزار خودارزیابی یا بحث گروهی.

در عمل، این پرسشنامه به‌تنهایی تشخیص نهایی نمی‌دهد. بلکه داده‌ای فراهم می‌کند که در کنار مصاحبه، مشاهده و سایر شواهد، به درک بهتر فرایند تصمیم کمک می‌کند. همچنین توصیه می‌شود پژوهشگران، روایی و پایایی ابزار را در نمونه هدف خود بررسی کنند.


پرسش‌های متداول درباره پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری

پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری چند گویه دارد؟
این پرسشنامه ۱۶ گویه دارد.

ابعاد آن کدام‌اند؟
سه مؤلفه دقت، سرعت و سهولت را می‌سنجد.

مقیاس پاسخ‌دهی چیست؟
طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای از کاملاً مخالفم تا کاملاً موافقم.


جمع‌بندی: از سنجش کیفیت تا بهبود تصمیم

پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری با ۱۶ گویه و سه مؤلفه دقت، سرعت و سهولت، چارچوبی روشن برای نگاه کردن به تصمیم‌ها فراهم می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید تصمیم‌های سازمانی در کدام لایه ضعف دارند و کجا می‌توانند قوی‌تر شوند، این ابزار نقطه شروعی کاربردی است.

شما چه تجربه‌ای از سنجش کیفیت تصمیم‌گیری دارید؟ آیا در پژوهش یا کار حرفه‌ای خود از این پرسشنامه استفاده کرده‌اید؟ دیدگاه‌تان را در بخش نظرات بنویسید. اگر این مطلب را برای همکاران یا دانشجویان مفید می‌دانید، آن را به اشتراک بگذارید.


نشانی‌های ارتباطی

خواهشمند است، نظر خودتان را در پایان نوشته در سایت https://rava20.ir مرقوم نمایید. همین نظرات و پیشنهاد های شما باعث پیشرفت سایت می گردد. با تشکر 

پیشنهاد می شود مطالب زیر را هم در سایت روا 20 مطالعه نمایید:

دانلود پرسشنامه استاندارد فارسی برای پایان نامه یا مقاله (راهنمای کامل و تصویری)

پرسشنامه کیفیت تصمیم گیری( اخباری زاده ،1394)

در طراحی و تدوین پرسشنامه رعایت چه نکاتی ضروری است.

پرسشنامه جو کلاسی  ( 50 سوالی ) – Classroom Environment Scale (CES) (Trickett&Moos, 1974)

هشدار جدی: چرا از سایت‌های نامعتبر پرسشنامه نخرید؟نمونه واقعی که پایان‌نامه رو دچار مشکل کرد!

تحلیل آماری - پژوهش - کیفی - کمی - کامپیوتر

پرسشنامه کیفیت تصمیم گیری( اخباری زاده ،1394)


کیفیت تصمیم‌گیری چیست و چرا اندازه‌گیری آن اهمیت دارد؟

تصمیم‌گیری فقط یک لحظه انتخاب نیست؛ فرایندی پویا و شناختی است که در آن فرد یا گروه، پس از شناسایی مسئله، اطلاعات را گردآوری و تحلیل می‌کند، گزینه‌ها را می‌سنجد و در نهایت یکی را برمی‌گزیند. این فرایند غالباً زیر فشار زمان، کمبود منابع و عدم قطعیت رخ می‌دهد. از همین‌رو، «کیفیت تصمیم» به میزان موفقیت یک تصمیم در رسیدن به اهداف، با حداکثر اثربخشی و دقت، و حداقل سوگیری و هزینه اشاره دارد.-7

پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اخباری‌زاده (۱۳۹۴) ابزاری استاندارد برای سنجش همین کیفیت در بافت‌های سازمانی و پژوهشی است. این پرسشنامه هفت بُعد بنیادین را پوشش می‌دهد که در ادامه با زبانی روشن توضیح داده می‌شوند.


هفت بُعد کلیدی پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری

پرسشنامه اخباری‌زاده بر پایه هفت مؤلفه طراحی شده است که هر یک زاویه‌ای متفاوت از کیفیت تصمیم را روشن می‌کند.

  • صحت تصمیم‌گیری: آیا تصمیم با واقعیت‌های موجود و اطلاعات معتبر همخوانی دارد؟
  • دقت تصمیم‌گیری: تصمیم تا چه حد جزئیات را در نظر گرفته و از کلی‌گویی پرهیز کرده است؟
  • بهنگام بودن تصمیم‌گیری: آیا تصمیم در زمان مناسب و قبل از از دست رفتن فرصت گرفته شده است؟
  • اقتصادی بودن تصمیم‌گیری: هزینه‌های اتخاذ و اجرای تصمیم با منافع حاصل از آن توجیه‌پذیر است؟
  • سهولت تصمیم‌گیری: فرایند تصمیم تا چه اندازه روان، بدون پیچیدگی غیرضروری و قابل اجرا بوده است؟
  • امنیت تصمیم‌گیری: تصمیم از ریسک‌های غیرقابل قبول جلوگیری کرده و پیامدهای منفی را مهار می‌کند؟
  • پیگیری تصمیم‌گیری: آیا پس از انتخاب، اجرا و نتایج تصمیم به‌طور نظام‌مند رصد و ارزیابی می‌شود؟

این هفت بُعد در کنار هم تصویری چندلایه از کیفیت تصمیم ارائه می‌دهند؛ نه یک نمره کلی گنگ، بلکه نمایی از نقاط قوت و شکاف‌های فرایند تصمیم.


اعتبار و پایایی: آیا می‌توان به این پرسشنامه اتکا کرد؟

در پژوهش‌های داخلی، پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اخباری‌زاده از نظر پایایی درونی مورد بررسی قرار گرفته است. برای نمونه، در یک مطالعه گزارش شده که ضریب آلفای کرونباخ کل پرسشنامه ۰/۸۲ به‌دست آمده است؛ رقمی که نشان‌دهنده همسانی درونی قابل قبول است.-4

همچنین این پرسشنامه در پژوهش‌های متعددی برای سنجش کیفیت تصمیم‌گیری مدیران، معلمان و سایر گروه‌های حرفه‌ای به کار رفته و به‌عنوان ابزاری معتبر در متون علمی فارسی‌زبان شناخته شده است.-1

اگر پژوهشگر یا دانشجو هستید، پیش از استفاده، توصیه می‌شود روایی محتوایی و پایایی را در جامعه هدف خود نیز بررسی کنید؛ زیرا ویژگی‌های نمونه می‌تواند بر عملکرد ابزار اثر بگذارد.


چه کسانی می‌توانند از این پرسشنامه استفاده کنند؟

  • پژوهشگران حوزه مدیریت و رفتار سازمانی که کیفیت تصمیم‌گیری مدیران یا کارکنان را می‌سنجند.
  • دانشجویان تحصیلات تکمیلی در پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی مرتبط با تصمیم‌گیری.
  • مشاوران و تحلیل‌گران سازمانی برای شناسایی شکاف‌های تصمیم‌گیری در تیم‌ها.
  • مدرسان دوره‌های مهارت‌های مدیریتی به‌عنوان ابزار خودارزیابی یا بحث گروهی.

نکته مهم این است که پرسشنامه به‌تنهایی «تشخیص» نمی‌دهد؛ بلکه داده‌ای فراهم می‌کند که با تحلیل دقیق و در کنار سایر شواهد، به درک بهتر فرایند تصمیم کمک می‌کند.


جمع‌بندی: از سنجش تا بهبود

پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اخباری‌زاده با هفت بُعد مشخص، چارچوبی روشن برای نگاه کردن به تصمیم‌ها فراهم می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید تصمیم‌هایتان در کدام لایه ضعف دارند و کجا می‌توانند قوی‌تر شوند، این ابزار نقطه شروعی کاربردی است.

شما چه تجربه‌ای از سنجش کیفیت تصمیم‌گیری دارید؟ آیا در پژوهش یا کار حرفه‌ای خود از این پرسشنامه استفاده کرده‌اید؟ دیدگاه‌تان را در بخش نظرات بنویسید تا گفت‌وگو شکل بگیرد. اگر این مطلب را برای همکاران یا دانشجویان مفید می‌دانید، آن را به اشتراک بگذارید.


نشانی‌های ارتباطی