پرسشنامه استاندارد تبعیت از درمان بیماران مبتلا به  بیماری‌های مزمن

تبعیت از درمان به عنوان یکی از عوامل کلیدی در مدیریت بیماری‌های مزمن شناخته می‌شود که به معنای پایبندی بیمار به توصیه‌های درمانی، از جمله مصرف دارو، رژیم غذایی، فعالیت بدنی، پیگیری‌های پزشکی و تغییرات سبک زندگی است. این مفهوم نه تنها یک رفتار منفعلانه بلکه فرآیندی پویا است که تحت تأثیر عوامل اجتماعی، فرهنگی، روانی و اقتصادی قرار دارد. عدم تبعیت می‌تواند منجر به افزایش عوارض بیماری، بستری‌های مکرر، هزینه‌های درمانی بالا و کاهش کیفیت زندگی شود، در حالی که تبعیت مناسب به بهبود نتایج درمانی، کنترل علائم و ادغام بیماری با زندگی روزمره کمک می‌کند. در جوامع در حال توسعه مانند ایران، جایی که شیوع بیماری‌های مزمن مانند دیابت، فشار خون و بیماری‌های قلبی رو به افزایش است، تبعیت از درمان چالش‌برانگیز است و نیاز به ابزارهای فرهنگی‌محور برای سنجش و ارتقای آن احساس می‌شود. بنابراین، تمرکز بر عوامل اجتماعی تعیین‌کننده سلامت می‌تواند تبعیت را تقویت کرده و نظام سلامت را کارآمدتر سازد.

پرسشنامه تبعیت از درمان در بیماران مبتلا به بیماری مزمن توسط نعیمه سیدفاطمی، فروغ رفیعی، ابراهیم حاجی‌زاده و مهناز مدانلو در سال ۱۳۹۷ طراحی و روان‌سنجی شده است. این پرسشنامه محقق‌ساخته شامل ۴۰ گویه است و تبعیت از درمان را در بزرگسالان مبتلا به بیماری‌های مزمن می‌سنجد. مولفه‌های آن عبارتند از: اهتمام در درمان (تلاش برای اجرای درمان)، تمایل به مشارکت در درمان (میل به همکاری با تیم درمانی)، توانایی تطابق (سازگاری درمان با زندگی)، تلفیق درمان با زندگی (ادغام درمان در روتین روزانه)، چسبیدن به درمان (پایبندی مداوم)، تعهد به درمان (مسئولیت‌پذیری) و تردید در اجرای درمان (شک و تردید نسبت به درمان).

پرسشنامه استاندارد نتایج یادگیری  اوروس و هرناندز^[1] (2016) (تک مولفه ای)

پرسشنامه نتایج یادگیری: پرسشنامه نتایج یادگیری اوروس و هرناندز^[2] (2016) این پرسشنامه شامل 13 گویه می باشد که نتایج یادگیری را پوشش می دهد. پاسخ دهندگان میزان موافقت خود را با هر یک از ابعاد بر مبنای یک طیف 5 درجه ای از خیلی کم تا خیلی زیاد به ترتیب با نمره 1 تا 5 مشخص می نمایند. این پرسشنامه در مطالعه اوروس و هرناندز^[3] (2016)  با عنوان افزایش پیامدهای یادگیری که در یکی از دانشگاه ها در بوستن انجام شده است. توجه شود این ابزار تک مولفه ای می باشد.

1. Orús, C., Martínez, M. A., & Hernández-Ruiz

پرسشنامه تلفیقی نگرش دانشجویان به يادگيري

هدف: بررسی نگرش دانشجویان به يادگيري از ابعاد مختلف (نگرش به نقش بحث کننده ، نگرش نسبت به نقش مورد بحث)

این پرسشنامه دارای 10 گویه بوده که تلفیقی از بوردیک و همکاران (2000) ، سیبرت و همکاران(2001)، و ساگین(2008) میباشد و هدف آن بررسی نگرش دانشجویان به يادگيري از ابعاد مختلف (نگرش به نقش بحث کننده ، نگرش نسبت به نقش مورد بحث) است.

پرسشنامه اخلاق حرفه‌ای مدیران مدارس حاجی محمدی و همکارانش (1401)

اخلاق حرفه‌ای مدیران مدارس به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام آموزشی شناخته می‌شود که نقش کلیدی در ایجاد محیطی سالم، عادلانه و انگیزشی دارد. مدیران اخلاق‌مدار با رعایت اصول مانند صداقت، عدالت، مسئولیت‌پذیری و احترام به کرامت انسانی، نه تنها عملکرد معلمان و دانش‌آموزان را بهبود می‌بخشند، بلکه به تربیت نسل آینده با ارزش‌های اخلاقی کمک می‌کنند. در شرایط پیچیده آموزشی امروز، جایی که چالش‌هایی مانند تعارضات اجتماعی، محدودیت‌های مالی و فشارهای فرهنگی وجود دارد، اخلاق حرفه‌ای مدیران می‌تواند اعتماد را تقویت کرده، بهره‌وری سازمانی را افزایش دهد و از رفتارهای غیراخلاقی مانند تبعیض یا سوءاستفاده جلوگیری کند. عدم رعایت این اصول می‌تواند منجر به کاهش کیفیت آموزش، نارضایتی ذی‌نفعان و حتی آسیب به جامعه شود. بنابراین، توسعه اخلاق حرفه‌ای در مدیران مدارس ضروری است تا اهداف آموزشی کشور به طور مؤثر محقق شود و مدارسی پویا و اخلاق‌محور شکل گیرد.

در مورد پایایی  در مقاله گزارش  اشاره شده که ضرایب هماهنگی درونی رضایت‌بخش است. اما ضریب آلفای کرونباخ گزارش نشده است.  در مطالعات مشابه ذکرشده در مقاله (مانند پژوهش‌های خارجی در زمینه اخلاق رهبری آموزشی)، روایی و پایایی ابزارهای مشابه تأیید شده است.

پرسشنامه چابکی آموزشی دانشگاه

چابکی آموزشی دانشگاه‌ها به توانایی مؤسسات آموزشی، به‌ویژه دانشگاه‌ها، در انطباق با تغییرات سریع و پیچیدگی‌های محیطی اشاره دارد. این مفهوم شامل شناسایی تغییرات محیطی، واکنش سریع و به‌موقع، تفکر استراتژیک، انعطاف‌پذیری در شرایط چالش‌برانگیز و استفاده از فناوری‌های نوین است. با توجه به تأثیراتی مانند همه‌گیری کووید-19 و انتقال به آموزش مجازی، چابکی آموزشی به دانشگاه‌ها کمک می‌کند تا ساختارها، برنامه‌ها و فرآیندهای خود را بازتعریف کرده و به نیازهای جدید دانشجویان و جامعه پاسخ دهند.

پرسشنامه چابکی آموزشی (QEdu-Agility) توسط زهرا کریمیان و فرشید چاهرتنگی در سال 2024 طراحی و اعتبارسنجی شده است. این ابزار ظرفیت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی را برای انطباق با تغییرات محیطی، به‌ویژه در دوران همه‌گیری کووید-19 و استفاده از آموزش مجازی، می‌سنجد. پرسشنامه شامل 30 سؤال است که در پنج بعد پاسخگویی، کفایت، انعطاف‌پذیری، سرعت و یکپارچگی ارزیابی می‌شود.

پرسشنامه ارزیابی دانش، نگرش و عملکرد (KAP) پرستاران در برنامه‌ریزی ترخیص بیماران سکته مغزی

مفهوم دانش، نگرش و عملکرد پرستاران: دانش (Knowledge) به معنای آگاهی پرستاران از اطلاعات پایه‌ای و مرتبط با برنامه‌ریزی ترخیص بیماران سکته مغزی است، مانند محتوای برنامه‌ریزی ترخیص، فرآیندهای ارزیابی، اجرا و ارزیابی، و نقش تیم‌های چندرشته‌ای. نگرش (Attitude) شامل شناخت روانشناختی، تمایل عاطفی و رفتار ارادی پرستاران نسبت به اهمیت برنامه‌ریزی ترخیص است، مانند باور به کاهش نرخ بستری مجدد، افزایش رضایت بیمار و بهبود کیفیت زندگی. عملکرد (Practice) به معنای اقدامات عملی پرستاران در ارزیابی نیازهای بیمار، تدوین برنامه شخصی‌سازی‌شده، اجرای خدمات داخل و خارج بیمارستان، و پیگیری پس از ترخیص است.

این پرسشنامه برای ارزیابی دانش، نگرش و عملکرد (KAP) پرستاران در برنامه‌ریزی ترخیص بیماران سکته مغزی طراحی شده است. توسط Su Fu، Shanshan Liu، Lijuan Duan، Chaofeng Fan و Yan Jiang (از بیمارستان غرب چین و دانشکده پرستاری دانشگاه سیچوان، چین) ساخته شده است. پرسشنامه 37 سوال دارد و سه بعد را می‌سنجد: دانش (12 سوال)، نگرش (10 سوال) و عملکرد (15 سوال). این ابزار برای پرستاران بالینی در بیمارستان‌های سطح 3 مناسب است و اعتبار و پایایی آن تایید شده است.

پرسشنامه استاندارد تمایل به اعتیاد کودکان 12 تا 18 ساله جعفرنژاد و همکاران (2025)

اعتیاد به مواد مخدر یکی از بحران‌های جهانی عمده است که به عنوان مهم‌ترین مشکل اجتماعی معاصر شناخته می‌شود. اعتیاد به عنوان یک سندرم رفتاری-روانی تعریف می‌شود که با تمایل شدید به مصرف مواد، استفاده مداوم و تمایل قوی به مصرف مجدد پس از ترک همراه است. سازمان ملل متحد اعتیاد را مسمومیت حاد یا مزمن مضر برای فرد یا جامعه می‌داند که ناشی از مصرف مواد طبیعی یا صنعتی است. موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد ایران در منطقه هلال طلایی، مصرف این مواد را افزایش داده و طبق آمار سازمان ملل، حدود ۹۰% معتادان در این منطقه شناسایی می‌شوند. اعتیاد منجر به فروپاشی شخصیت فردی، ساختار خانواده و نابودی زندگی اجتماعی می‌شود. کودکان، به ویژه گروه سنی ۱۲ تا ۱۸ سال، آسیب‌پذیرترین قشر اجتماعی در برابر مشکل اعتیاد هستند؛ یا خود معتاد می‌شوند یا در خانواده‌ای زندگی می‌کنند که یکی از اعضای بزرگسال آن معتاد است. کاهش سن اعتیاد در کشور زنگ خطری برای آسیب‌پذیری جامعه جوان ایرانی است. طبق گزارش ۲۰۲۲ دفتر سازمان ملل در امور مواد مخدر و جرم (UNODC)، حدود ۲۸۴ میلیون فرد ۱۵ تا ۶۴ ساله در جهان در سال ۲۰۲۰ مواد مصرف کرده‌اند که نسبت به دهه گذشته ۲۶% افزایش نشان می‌دهد. در کودکان ۱۲ تا ۱۸ ساله، عوامل مانند مشکلات جسمی-روانی، مسائل خانوادگی-شخصیتی، عوامل اجتماعی و سایر موارد نقش کلیدی دارند و نیاز به ابزارهای استاندارد برای سنجش تمایل به اعتیاد در این گروه سنی ضروری است تا غربالگری، شناسایی افراد در معرض خطر و ارجاع به مقامات انجام شود.

معرفی پرسشنامه تمایل به اعتیاد کودکان ۱۲ تا ۱۸ ساله

پرسشنامه تمایل به اعتیاد کودکان ۱۲ تا ۱۸ ساله (Addiction Potential Questionnaire) توسط جعفرنژاد و همکارانش (2025)از دانشگاه علوم پزشکی شیراز طراحی شده است. این ابزار خودگزارشی شامل ۳۰ سؤال است که تمایل به اعتیاد در کودکان ایرانی را ارزیابی می‌کند. پرسشنامه دارای چهار عامل اصلی است: مشکلات جسمی و روانی (با ۸ سؤال در مورد خستگی، افکار منفی و مشکلات خواب)، خانوادگی-شخصیتی (با ۶ سؤال در مورد روابط خانوادگی و طرد اجتماعی)، محیطی-اجتماعی-معنوی (با ۱۱ سؤال در مورد فعالیت‌های اجتماعی، ورزش و اعتقادات)، و سایر موارد (با ۵ سؤال در مورد فقر، شکست تحصیلی و ریسک‌پذیری). این پرسشنامه برای غربالگری و شناسایی کودکان در معرض خطر اعتیاد طراحی شده و بر اساس بررسی متون و نظر کارشناسان توسعه یافته است.

پرسشنامه خودكارآمدي تدریس معلمان اسچانن و همكاران

خودکارآمدی تدریس معلمان به باور و اعتماد معلمان به توانایی‌های خود در انجام وظایف آموزشی و تأثیرگذاری مثبت بر یادگیری دانش‌آموزان اشاره دارد. این مفهوم، که ریشه در نظریه خودکارآمدی آلبرت بندورا دارد، شامل باور معلم به توانایی‌اش در برنامه‌ریزی دروس، مدیریت کلاس، استفاده از روش‌های تدریس مؤثر و ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان است.

عوامل مؤثر بر خودکارآمدی تدریس:

1. تجربه‌های موفق گذشته: موفقیت‌های قبلی در تدریس می‌تواند اعتمادبه‌نفس معلم را افزایش دهد.
2. آموزش و توسعه حرفه‌ای: دوره‌های آموزشی باکیفیت و کارگاه‌های حرفه‌ای به بهبود مهارت‌ها و خودکارآمدی کمک می‌کنند.
3. حمایت اجتماعی: تشویق و حمایت همکاران، مدیران و والدین می‌تواند تأثیر مثبت داشته باشد.
4. مشاهدات غیرمستقیم: دیدن موفقیت دیگر معلمان می‌تواند الهام‌بخش باشد.
5. وضعیت عاطفی و روانی: معلمان با سلامت روانی بهتر معمولاً خودکارآمدی بالاتری دارند.

اهمیت خودکارآمدی تدریس:

• تأثیر بر عملکرد دانش‌آموزان: معلمان با خودکارآمدی بالا معمولاً دانش‌آموزانی با عملکرد بهتر دارند.
• مدیریت کلاس درس: معلمان با اعتمادبه‌نفس بالا بهتر می‌توانند چالش‌های رفتاری را مدیریت کنند.
• انگیزه و تعهد شغلی: خودکارآمدی بالا با رضایت شغلی و کاهش فرسودگی شغلی مرتبط است.

راه‌های تقویت خودکارآمدی:

• آموزش مداوم: شرکت در کارگاه‌های آموزشی و یادگیری روش‌های نوین تدریس.
• بازخورد سازنده: دریافت بازخورد از همکاران یا ناظران آموزشی.
• ایجاد محیط حمایتی: همکاری با دیگر معلمان و مدیران برای ایجاد فضایی مثبت.
• تمرین خود-بازتابی: ارزیابی عملکرد خود و شناسایی نقاط قوت و ضعف.

هدف این پرسشنامه بررسي ميزان خودكارآمدي معلمان از ابعاد مختلف (درگير كردن فراگيران، روش هاي تدريس، مديريت كلاس) می باشد . دارای 24 سوال  و سه مولفه درگير كردن فراگيران، روش هاي تدريس، مديريت كلاس می باشد.

پرسشنامه سرسختی ذهنی (روانی)  (MTQ48) پیتر کلاف و همکاران (1982)

سرسختی ذهنی یا روانی (Mental Toughness) به توانایی فرد برای مقابله با فشارها، چالش‌ها و ناملایمات زندگی به شیوه‌ای مثبت، مقاوم و سازنده اشاره دارد. این مفهوم در روان‌شناسی به‌ویژه در حوزه‌های روان‌شناسی ورزشی، عملکرد بالا و رشد شخصی مورد توجه قرار گرفته است. سرسختی ذهنی شامل ویژگی‌هایی است که به افراد کمک می‌کند تا در شرایط دشوار، متمرکز، باانگیزه و انعطاف‌پذیر باقی بمانند.

ویژگی‌های کلیدی سرسختی ذهنی:

1. کنترل عاطفی: توانایی مدیریت احساسات و حفظ آرامش در موقعیت‌های پراسترس.
2. اعتماد به نفس: باور به توانایی‌های خود برای غلبه بر موانع و دستیابی به اهداف.
3. تمرکز: حفظ توجه روی اهداف و وظایف، حتی در حضور عوامل حواس‌پرتی.
4. انعطاف‌پذیری: سازگاری با تغییرات و بازگشت سریع از شکست‌ها یا ناکامی‌ها.
5. انگیزه درونی: داشتن انگیزه قوی برای پیگیری اهداف، حتی در نبود پاداش‌های خارجی.
6. تعهد: پایبندی به اهداف بلندمدت و ادامه دادن علی‌رغم مشکلات.
7. چالش‌پذیری: دیدن مشکلات به‌عنوان فرصت‌هایی برای رشد، نه تهدید.

به منظور سنجش و ارزیابی سرسختی ذهنی می توان از پرسشنامه سرسختی ذهنی توسط پیتر کلاف و همکارانش در سال 1982 ساخته شده است، استفاده کرد. این پرسشنامه دارای شش خرده مقیاس چالش، تعهد، کنترل هیجانی، کنترل زندگی، اعتماد به توانایی ها و اعتماد بین فردی است. این پرسشنامه حاوي 48 سئوال است که در مقیاس 5 درجه اي لیکرت از (1= کاملاً مخالفم تا 5=کاملاً موافقم) سنجیده می شود.

پرسشنامه استاندارد سنجش قدرت شخصی عزیزی مقدم (1404)

قدرت شخصی به توانایی فرد در کنترل و مدیریت زندگی خود و تأثیرگذاری بر دیگران اشاره دارد. این مفهوم شامل مهارت‌ها، ویژگی‌ها و منابعی است که فرد برای دستیابی به اهداف خود و تحقق خواسته‌هایش به کار می‌گیرد. قدرت شخصی می‌تواند از منابع داخلی (مانند اعتماد به نفس، خودآگاهی و مهارت‌های ارتباطی) و منابع خارجی (مانند حمایت اجتماعی و دسترسی به اطلاعات) ناشی شود.

این پرسشنامه استاندارد می باشد و پایایی و روایی آن به تفکیک ابعاد در فایل گزارشی آمده است.پرسشنامه دارای 35 سوال می باشد و 7 بعد قدرت شخصی را اندازه گیری می کند. این ابعاد عبارتند از : بعد 1: رویکرد به چالش‌ها (سوال های 1 تا 5 ) ؛  بعد 2: مدیریت هیجانات (سوال های 6 تا 10)؛  بعد 3: خودباوری و اعتماد به نفس (سوال های 11 تا 15)؛  بعد 4: تعهد و پیگیری اهداف (سوال های  16 تا 20)؛  بعد 5: روابط اجتماعی (سوال های 21 تا 25) ؛  بعد 6: نگرش به شکست (سوال های 26  تا 30)؛  بعد 7: پذیرش مسئولیت(سوال های 31 تا 35)

به همراه فایل پرسشنامه فایل جواب های افراد در ارزبابی مقدماتی که شامل 49 نفر می باشد جهت استفاده پژوهش گران محترم گذاشته شده است. این داده ها واقعی و ناشی از جواب پاسخگویان می باشد.

توجه: این پرسشنامه برای اولین بار پخش می شود و فقط در سایت https://rava20.ir/ گذاشته می شود. هر گونه کپی برداری از آن به هرشکل ممنوع بوده و پیگرد قانونی دارد. با توجه به زحماتی که برای تهیه و اعتبارسنجی این پرسشنامه استاندارد طراحی شده است،  لطفا حتما آن را از سایت روا 20 دریافت و هزینه ی آن را پرداخت کنید.

با تشکر