پرسشنامه کیفیت تصمیم گیری ( اکبری، 1395)
پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری (۱۳۹۵) یک ابزار محقق‌ساخته است که با ۱۶ گویه و سه مؤلفه دقت، سرعت و سهولت، کیفیت تصمیم‌گیری را در بافت‌های سازمانی و پژوهشی می‌سنجد. این پرسشنامه بر پایه طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای طراحی شده و هر گویه ارزشی بین ۱ تا ۵ دارد.
در واقع، این ابزار به جای سنجش کلی شخصیت یا سبک تصمیم‌گیری، بر کیفیت خودِ فرایند و نتیجه تصمیم تمرکز می‌کند. از این‌رو، برای پژوهشگرانی که می‌خواهند تصمیم‌گیری مدیران یا کارکنان را دقیق‌تر بررسی کنند، گزینه‌ای کاربردی است.
تصمیم‌گیری و کیفیت تصمیم‌گیری به چه معناست؟
تصمیم‌گیری، انتخاب یک راه‌حل از میان راه‌حل‌های ممکن است. تصمیم‌گیرنده باید گزینه‌های ممکن را پیدا کند، نتایج هر یک را بسنجد و در نهایت بهترین را برگزیند. اگر این انتخاب به‌نحو مطلوبی انجام شود، تصمیم‌ها مؤثر و مفید خواهند بود.
سایمون تصمیم‌گیری را «وجه اصل مدیریت» می‌داند و نظریه خود را با عنوان «مدیر به‌عنوان تصمیم‌گیرنده» ارائه کرده است. در این نگاه، تمام وظایف مدیریت در قالب نوعی تصمیم برای حل مسئله از قوه به فعل درمی‌آید (آخش و کرمی، ۱۴۰۳، ص ۳۹).
از سوی دیگر، کیفیت تصمیم‌گیری به «میزان موفقیت یک تصمیم در دستیابی به اهداف مورد نظر با حداکثر اثربخشی، دقت و سرعت، و حداقل سوگیری و هزینه، در شرایط محدودیت اطلاعات و زمان» تعریف می‌شود (داین و شارفمن، ۱۹۹۶، ص ۳۹۸). بنابراین، کیفیت تصمیم تنها به نتیجه نهایی مربوط نیست؛ به فرایند، زمان‌بندی و هزینه‌های آن نیز وابسته است.
ابعاد سه‌گانه پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری
این پرسشنامه سه مؤلفه اصلی را پوشش می‌دهد. هر مؤلفه زاویه‌ای متفاوت از کیفیت تصمیم را روشن می‌کند.
- دقت تصمیم‌گیری: تصمیم تا چه اندازه بر اطلاعات معتبر، جزئیات مرتبط و واقعیت‌های موجود استوار است؟
- سرعت تصمیم‌گیری: تصمیم در چه زمانی گرفته شده است؟ آیا فرصت‌ها از دست نرفته‌اند؟
- سهولت تصمیم‌گیری: فرایند تصمیم تا چه اندازه روان، قابل اجرا و بدون پیچیدگی غیرضروری بوده است؟
نکته مهم این است که این سه مؤلفه در کنار هم تصویری چندلایه از کیفیت تصمیم ارائه می‌دهند. یک تصمیم ممکن است دقیق باشد، اما دیر گرفته شود؛ یا سریع باشد، اما از دقت کافی برخوردار نباشد. پرسشنامه اکبری همین تعادل را نشانه می‌گیرد.
ساختار گویه‌ها و شیوه نمره‌گذاری
پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری دارای ۱۶ گویه است. پاسخ‌دهندگان هر گویه را در یک مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای از «کاملاً مخالفم» تا «کاملاً موافقم» علامت می‌زنند. هر ماده ارزشی بین ۱ تا ۵ دارد.
نمونه‌ای از گویه‌های این پرسشنامه چنین است:
«من بر این باورم که تصمیم‌گیری مدیران این سازمان بسیار دقیق می‌باشد.»
این پرسشنامه برای چه کسانی مناسب است؟
- پژوهشگران مدیریت و رفتار سازمانی که کیفیت تصمیم‌گیری مدیران را می‌سنجند.
- دانشجویان تحصیلات تکمیلی در پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی مرتبط با تصمیم‌گیری.
- مشاوران سازمانی برای شناسایی شکاف‌های تصمیم‌گیری در تیم‌ها.
- مدرسان دوره‌های مدیریتی به‌عنوان ابزار خودارزیابی یا بحث گروهی.
در عمل، این پرسشنامه به‌تنهایی تشخیص نهایی نمی‌دهد. بلکه داده‌ای فراهم می‌کند که در کنار مصاحبه، مشاهده و سایر شواهد، به درک بهتر فرایند تصمیم کمک می‌کند. همچنین توصیه می‌شود پژوهشگران، روایی و پایایی ابزار را در نمونه هدف خود بررسی کنند.
پرسش‌های متداول درباره پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری
پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری چند گویه دارد؟
این پرسشنامه ۱۶ گویه دارد.
ابعاد آن کدام‌اند؟
سه مؤلفه دقت، سرعت و سهولت را می‌سنجد.
مقیاس پاسخ‌دهی چیست؟
طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای از کاملاً مخالفم تا کاملاً موافقم.
جمع‌بندی: از سنجش کیفیت تا بهبود تصمیم
پرسشنامه کیفیت تصمیم‌گیری اکبری با ۱۶ گویه و سه مؤلفه دقت، سرعت و سهولت، چارچوبی روشن برای نگاه کردن به تصمیم‌ها فراهم می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید تصمیم‌های سازمانی در کدام لایه ضعف دارند و کجا می‌توانند قوی‌تر شوند، این ابزار نقطه شروعی کاربردی است.
شما چه تجربه‌ای از سنجش کیفیت تصمیم‌گیری دارید؟ آیا در پژوهش یا کار حرفه‌ای خود از این پرسشنامه استفاده کرده‌اید؟ دیدگاهتان را در بخش نظرات بنویسید. اگر این مطلب را برای همکاران یا دانشجویان مفید می‌دانید، آن را به اشتراک بگذارید.
نشانی‌های ارتباطی
- وب سایت: https://rava20.ir
- کانال تلگرام: https://t.me/RAVA2020
- کانال آموزشی آپارات: https://www.aparat.com/amoozeh20
- وبلاگ: http://abazizi.parsiblog.com/
خواهشمند است، نظر خودتان را در پایان نوشته در سایت https://rava20.ir مرقوم نمایید. همین نظرات و پیشنهاد های شما باعث پیشرفت سایت می گردد. با تشکر
پیشنهاد می شود مطالب زیر را هم در سایت روا 20 مطالعه نمایید:
دانلود پرسشنامه استاندارد فارسی برای پایان نامه یا مقاله (راهنمای کامل و تصویری)
پرسشنامه کیفیت تصمیم گیری( اخباری زاده ،1394)
در طراحی و تدوین پرسشنامه رعایت چه نکاتی ضروری است.
پرسشنامه جو کلاسی ( 50 سوالی ) – Classroom Environment Scale (CES) (Trickett&Moos, 1974)
هشدار جدی: چرا از سایت‌های نامعتبر پرسشنامه نخرید؟نمونه واقعی که پایان‌نامه رو دچار مشکل کرد!