تفاوت بین Content Validity Ratio (CVR) و Content Validity Index (CVI)

در پژوهش‌های کیفی و کمی، به‌ویژه هنگام توسعه ابزارهای اندازه‌گیری مانند پرسشنامه‌ها، روایی محتوایی (Content Validity) یکی از مراحل کلیدی است. دو شاخص اصلی برای ارزیابی کمی روایی محتوایی، CVR و CVI هستند که هر کدام جنبه متفاوتی را می‌سنجند.

۱. Content Validity Ratio (CVR)

• معرفی و منبع اصلی — این شاخص توسط C. H. Lawshe در سال ۱۹۷۵ معرفی شد. CVR برای ارزیابی ضرورت (essentiality) هر آیتم (گویه) در ابزار استفاده می‌شود.
• روش ارزیابی کارشناسان — کارشناسان هر آیتم را بر اساس مقیاس سه‌گزینه‌ای ارزیابی می‌کنند:
  • ضروری نیست (not necessary)
  • مفید اما ضروری نیست (useful but not essential)
  • ضروری است (essential)
• فرمول محاسبه —$$CVR = \frac{n_e – \frac{N}{2}}{\frac{N}{2}}$$CVR=2N​ne​−2N​​که $n_e$ne​ تعداد کارشناسانی است که آیتم را «ضروری» دانسته‌اند و $N$N تعداد کل کارشناسان است.
• محدوده و تفسیر — مقدار CVR بین -۱ تا +۱ است. مقادیر مثبت نشان‌دهنده توافق بیش از ۵۰٪ کارشناسان بر ضرورت آیتم است. مقدار بحرانی CVR بر اساس جدول Lawshe و تعداد کارشناسان تعیین می‌شود (مثلاً برای ۱۵ کارشناس، حداقل ۰.۴۹ یا ۰.۵۱ بسته به جدول به‌روزرسانی‌شده).
• کاربرد — اگر CVR یک آیتم کمتر از مقدار بحرانی باشد، آن آیتم معمولاً حذف یا بازنگری می‌شود. CVR بر ضرورت تمرکز دارد و برای تصمیم‌گیری درباره حفظ یا حذف آیتم‌ها مناسب است.

۲. Content Validity Index (CVI)

• معرفی و منبع اصلی — این شاخص بیشتر توسط Polit و Beck (در مقالات ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷) توسعه و نقد شده است، هرچند ریشه آن به کارهای قبلی مانند Lynn (۱۹۸۶) برمی‌گردد. CVI برای ارزیابی مرتبط بودن (relevance) یا گاهی وضوح (clarity) آیتم‌ها استفاده می‌شود.
• روش ارزیابی کارشناسان — کارشناسان هر آیتم را بر اساس مقیاس چهارگزینه‌ای Likert ارزیابی می‌کنند:
  • کاملاً نامرتبط (not relevant)
  • تا حدی مرتبط (somewhat relevant) -かなり مرتبط (quite relevant)
  • کاملاً مرتبط (highly relevant)
• محاسبات:
  • I-CVI (Item-level CVI): نسبت تعداد کارشناسانی که امتیاز ۳ یا ۴ داده‌اند به کل کارشناسان. معمولاً I-CVI ≥ ۰.۷۸ یا ۰.۷۹ قابل قبول است (برای ۳ تا ۱۰ کارشناس).
  • S-CVI (Scale-level CVI): شاخص کل ابزار.
    • S-CVI/Ave: میانگین I-CVI همه آیتم‌ها (توصیه‌شده توسط Polit و Beck؛ معمولاً ≥ ۰.۹۰ قابل قبول).
    • S-CVI/UA: نسبت آیتم‌هایی که همه کارشناسان به آن‌ها امتیاز ۳ یا ۴ داده‌اند (سخت‌گیرانه‌تر؛ معمولاً ≥ ۰.۸۰).
  • Polit و Beck پیشنهاد کرده‌اند که برای تنظیم توافق اتفاقی، از کاپای اصلاح‌شده (modified kappa) استفاده شود: $K = \frac{I-CVI – P_c}{1 – P_c}$K=1−Pc​I−CVI−Pc​​ که $P_c$Pc​ احتمال توافق اتفاقی است.
• کاربرد — CVI بر کیفیت مرتبط بودن آیتم‌ها تمرکز دارد و برای ارزیابی کلی ابزار مناسب‌تر است. Polit و Beck تأکید دارند که S-CVI/Ave واقع‌بینانه‌تر از S-CVI/UA است، زیرا توافق کامل (universal agreement) با افزایش تعداد کارشناسان سخت‌تر می‌شود.

تفاوت‌های کلیدی بین CVR و CVI

نتیجه‌گیری

CVR و CVI مکمل یکدیگر هستند و اغلب همزمان استفاده می‌شوند. CVR برای غربال اولیه و اطمینان از ضرورت آیتم‌ها مناسب است، در حالی که CVI (به‌ویژه روش Polit و Beck) برای ارزیابی دقیق‌تر مرتبط بودن و کیفیت کلی ابزار توصیه می‌شود. در پژوهش‌های جدید، ترکیب هر دو همراه با بازخورد کیفی کارشناسان، روایی محتوایی قوی‌تری فراهم می‌کند.

منبع:

Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575.

Polit, Denise F & Beck,Cheryl Tatano.(2006).The content validity Index : are you sure you know what ’ s being Reported ? Critique and recommendations. Res Nurs Health. 2006;29(5):489–.

پرسشنامه ویژگی های معلم اثربخش درآموزش مجازی

پرسشنامه نگرش به باروری و فرزندآوری (ATFC)

پرسشنامه مهارت‌های (توانایی‌های) شناختی ( نجاتی ،1392)

پرسشنامه آسیب به خود،   SHI (  سانسون و همکاران ، 1998 )

چه تفاوتی بین تحلیل مضمون آتراید استرلینگ و سایر روش‌های تحلیل داده‌های کیفی وجود دارد؟

آدرس‌های مرتبط:

• آدرس وب سایت: https://rava20.ir
• آدرس کانال تلگرام: https://t.me/RAVA2020
• آدرس کانال آموزشی آپارات: https://www.aparat.com/amoozeh20
• آدرس وبلاگ: http://abazizi.parsiblog.com/