2026-08-21 - پژوهشگاه علمی (تحلیل آماری و پرسشنامه استاندارد )

مقیاس خودسنجی بیش‌فعالی و نقص توجه بزرگسالان (ASRS) کسلر و همکاران (۲۰۰۵)

مقیاس خودسنجی بیش‌فعالی بزرگسالان (ASRS) چیست؟

اختلال بیش‌فعالی همراه با نقص توجه (ADHD) یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی‑رشدی در دوران کودکی است که در بسیاری از موارد تا بزرگسالی تداوم می‌یابد.

این اختلال با نشانه‌هایی نظیر بی‌توجهی مداوم، تکانشگری و بیش‌فعالی مشخص می‌شود و می‌تواند عملکرد تحصیلی، شغلی، اجتماعی و خانوادگی فرد را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد.

بزرگسالان مبتلا به ADHD اغلب در برنامه‌ریزی، سازماندهی، مدیریت زمان، کنترل خشم و تصمیم‌گیری دچار مشکل هستند و خطر ابتلا به سوءمصرف مواد، حوادث رانندگی و مشکلات بین‌فردی در آن‌ها بالاتر است. با توجه به شیوع نسبتاً بالا (حدود ۴/۴ درصد در بزرگسالان) و عواقب ناشی از تشخیص‌نادرست یا درمان‌نشدن این اختلال، دسترسی به ابزارهای غربالگری معتبر و کوتاه برای شناسایی افراد در معرض خطر، از ضرورت‌های بهداشت روان محسوب می‌شود.

مقیاس خودسنجی ASRS به‌عنوان یکی از پرکاربردترین ابزارهای خودگزارشی، برای غربالگری اولیه و کمک به تشخیص بالینی ADHD در بزرگسالان طراحی شده است.

مقیاس خودسنجی بیش‌فعالی و نقص توجه بزرگسالان (ASRS) توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) و کارگروهی از روان‌پزشکان و محققان به رهبری کسلر و همکاران (۲۰۰۵) ساخته شده است.

این ابزار شامل ۱۸ سؤال است که بر اساس معیارهای DSM‑IV‑TR (و منطبق با DSM‑5) تدوین شده و دو خرده‌مقیاس «نقص توجه» و «بیش‌فعالی/تکانشگری» را می‌سنجد.

نسخه فارسی آن توسط مختاری و همکاران (۱۳۹۴) ترجمه و اعتباریابی شده است. زمان پاسخ‌گویی به پرسشنامه حدود ۵ دقیقه است.